Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Suleviae</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Suleviae"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Suleviae rootpage-Suleviae skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Suleviae</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p>Die <b>Suleviae</b> oder <b>Suleiviae</b> sind eine Gruppe von <a href="Keltische_Gottheiten" title="Keltische Gottheiten">Göttinnen</a>, die von den <a href="Kelten" title="Kelten">Kelten</a> verehrt wurden. Von ihnen sind etwa 40 <a href="Epigraphik" title="Epigraphik">epigraphische</a> Zeugnisse bekannt, vor allem im östlichen <a href="Gallien" title="Gallien">Gallien</a>, in den Provinzen <a href="Gallia_Belgica" title="Gallia Belgica">Gallia Belgica</a>, <a href="Germania_inferior" title="Germania inferior">Germania inferior</a>, <a href="Germania_superior" title="Germania superior">Germania superior</a>, aber auch in <a href="Britannien" title="Britannien">Britannien</a>, <a href="Noricum" title="Noricum">Noricum</a> und eine große Anzahl in <a href="Rom" title="Rom">Rom</a>. Die Suleviae werden mit den <a href="Matronen" title="Matronen">Matronen</a> <i>(Matres)</i> in Verbindung gebracht und auch als Sonnen- und Heilgöttinnen<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> sowie als Mutter- und Landesgöttinnen<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> gesehen.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Wortherkunft">Wortherkunft</h2></div>
<p>Der Name <i>Suleviae</i> hängt vermutlich mit der Göttin <i>Sulis</i> (eventuell als Pluralform) und dem irischen Wort <i>súil</i> („Auge“) zusammen.<sup id="cite_ref-BM_3-0" class="reference"><a href="#cite_note-BM-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> <i>Suleviae</i> könnte auch auf die reguläre Pluralform eines u-Stammes <i>*Sûleu̯es</i> zurückgehen, wahrscheinlicher liegt die Pluralform des i-Stammes <i>*Sûlei̯es</i> zugrunde, die in <a href="Gallor%C3%B6mische_Kultur" title="Gallorömische Kultur">gallorömischer</a> Aussprache und Orthographie als <i>Sulevis</i> erscheint.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Verehrung">Verehrung</h2></div>
<p>Bei den <a href="Helvetier" title="Helvetier">Helvetiern</a> war die Formel „seine Suleviae“ verbreitet<sup id="cite_ref-5" class="reference"><a href="#cite_note-5"><span class="cite-bracket">[</span>5<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> und einmal in <a href="Rom" title="Rom">Rom</a> „meine Suleviae“<sup id="cite_ref-6" class="reference"><a href="#cite_note-6"><span class="cite-bracket">[</span>6<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, was auf persönliche Schutzgöttinnen schließen lässt. Sie werden auch „seine häuslichen Suleviae“ genannt<sup id="cite_ref-7" class="reference"><a href="#cite_note-7"><span class="cite-bracket">[</span>7<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, Schwestern<sup id="cite_ref-8" class="reference"><a href="#cite_note-8"><span class="cite-bracket">[</span>8<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> oder Mütter<sup id="cite_ref-9" class="reference"><a href="#cite_note-9"><span class="cite-bracket">[</span>9<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>. All dies deutet auf eine familiäre Vertrautheit der Göttinnen hin. Manchmal tragen sie Beinamen wie „Iunonibus“ (nach der römischen Göttin <a href="Juno_(Mythologie)" title="Juno (Mythologie)">Iuno</a>)<sup id="cite_ref-10" class="reference"><a href="#cite_note-10"><span class="cite-bracket">[</span>10<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> oder „Atumarae“.<sup id="cite_ref-11" class="reference"><a href="#cite_note-11"><span class="cite-bracket">[</span>11<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-BM_3-1" class="reference"><a href="#cite_note-BM-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p><p>In einer südgallischen Inschrift tritt nur eine einzelne Sulevia auf, die mit der römische Göttin <a href="Minerva" title="Minerva">Minerva</a> gleichgesetzt wurde<sup id="cite_ref-12" class="reference"><a href="#cite_note-12"><span class="cite-bracket">[</span>12<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, während im römischen Heilbad <i>Aquae Sulis</i> (heute: <a href="Bath" title="Bath">Bath</a>, England) die Göttin <i><a href="Sulis" title="Sulis">Minerva Sul</a></i> verehrt wurde. Interessant ist eine Inschrift aus demselben Ort, da sie vom Bildhauer <a href="Sulinus" title="Sulinus">Sulinus</a> den Suleviae gestiftet worden ist.<sup id="cite_ref-13" class="reference"><a href="#cite_note-13"><span class="cite-bracket">[</span>13<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Siehe_auch">Siehe auch</h2></div>
<ul><li><a href="Liste_keltischer_G%C3%B6tter_und_Sagengestalten" title="Liste keltischer Götter und Sagengestalten">Liste keltischer Götter und Sagengestalten</a></li>
<li><a href="Keltische_Religion" title="Keltische Religion">Keltische Religion</a></li>
<li><a href="Keltische_Mythologie" title="Keltische Mythologie">Keltische Mythologie</a></li>
<li><a href="Tylwyth_Teg" title="Tylwyth Teg">Tylwyth Teg</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><a href="Helmut_Birkhan" title="Helmut Birkhan">Helmut Birkhan</a>: <i>Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur.</i> Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3.</li>
<li><a href="Bernhard_Maier_(Religionswissenschaftler)" title="Bernhard Maier (Religionswissenschaftler)">Bernhard Maier</a>: <i>Lexikon der keltischen Religion und Kultur</i> (= <i><a href="Kr%C3%B6ners_Taschenausgabe" title="Kröners Taschenausgabe">Kröners Taschenausgabe</a>.</i> Band 466). Kröner, Stuttgart 1994, ISBN 3-520-46601-5.</li>
<li>Garrett S. Olmsted: <i>The Gods of the Celts and the Indo-Europeans.</i> Archaeolingua Alapítvány, Budapest 1994, ISBN 3-85124-173-8.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><a href="Wolfgang_Spickermann" title="Wolfgang Spickermann">Wolfgang Spickermann</a>: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.ch/books?id=21bD80lpvtgC&amp;pg=PA200&amp;dq=Suleviae&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ei=HMrJULqIII-FhQex3IGADQ#v=onepage&amp;q=Suleviae&amp;f=false"><i>Religion in den germanischen Provinzen Roms</i></a>, Mohr Siebeck, 2001, ISBN 978-3-16-147613-6, S.&nbsp;200&nbsp;f.</li>
<li><a href="Barry_Cunliffe" title="Barry Cunliffe">Barry Cunliffe</a>: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://books.google.ch/books?id=C8g9AAAAIAAJ&amp;pg=PA188&amp;dq=Suleviae&amp;hl=de&amp;sa=X&amp;ei=HMrJULqIII-FhQex3IGADQ#v=onepage&amp;q=Suleviae&amp;f=false"><i>Roman Bath Discovered</i></a>, Routledge, 1984, ISBN 978-0-7102-0196-6, S.&nbsp;188.</li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://gams.uni-graz.at/context:fercan.dce.suleviae/sdef:Context/get?context=context:fercan.dce!context:fercan.dce.suleviae">Einträge im F.E.R.C.A.N Projekt: „Keltische Götternamen in den Inschriften der römischen Provinz Germania Inferior“</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Helmut Birkhan: <i>Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur.</i> S.&nbsp;581&nbsp;f, 618, 624.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Helmut Birkhan: <i>Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur.</i> S.&nbsp;513.</span>
</li>
<li id="cite_note-BM-3"><span class="mw-cite-backlink">↑ <sup><a href="#cite_ref-BM_3-0">a</a></sup> <sup><a href="#cite_ref-BM_3-1">b</a></sup></span> <span class="reference-text">Bernhard Maier: <i>Lexikon der keltischen Religion und Kultur</i>. S.&nbsp;303.</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">Helmut Birkhan: <i>Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur.</i> S.&nbsp;581, Anm.&nbsp;4 (Schreibweise korrigiert nach Info Birkhan vom 15. Dezember 2012).</span>
</li>
<li id="cite_note-5"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-5">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+13%2C+05027&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000013</span>XIII, 5027</a> <a href="Lausanne" title="Lausanne">Lausanne</a> (<i>Lousonna</i>, römische Provinz Germania superior: <i>Banira et Doninda e[t] / Daedalus et Tato Icari fil/i(i) Suleis suis qui(!) curam / vestra(m) agunt ide&lt;m=N&gt; / Cappo Icari l(ibertus)</i>;<br><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+13%2C+11499&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000013</span>XIII, 11499</a> <a href="Solothurn" title="Solothurn">Solothurn</a> (<i>Salodurum</i>, römische Provinz Germania superior): <i>T(itus) Cr(assicius) Paettusi/us et Cr(assicius) Magi/us / Suleis suis / v(otum) s(olverunt) l(ibentes) m(erito)</i></span>
</li>
<li id="cite_note-6"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-6">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+06%2C+31161&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000006</span>VI, 31161</a> Rom (<i>Roma</i>): <i>Dedi(catum) XIII K[al(endas) 3]as / Apro et Maximo co(n)s(ulibus) / pro sal(ute) Impp(eratorum) nn(ostrorum) Augg(ustorum) / Matribus paternis / et maternis meisque / Sulevis Candidini/us Saturninus dec(urio) / eq(uitum) s(ingularium) Impp(eratorum) nn(ostrorum) / voto libens posui</i></span>
</li>
<li id="cite_note-7"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-7">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+13%2C+12056&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000013</span>XIII, 12056</a> <a href="K%C3%B6ln" title="Köln">Köln</a> (<i>Colonia Claudia Ara Agrippinensium</i>, römische Provinz Germania inferior): <i>Sule[v]is Do/mest[i]cis su/is Fab[i] Ianua/rius [et] Bella/tor [et] Iullus / l(ibentes) [l(aeti)] m(erito) </i></span>
</li>
<li id="cite_note-8"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-8">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+13%2C+11740&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000013</span>XIII, 11740</a> <a href="Ladenburg" title="Ladenburg">Ladenburg</a> (<i>Lopodunum</i>, römische Provinz Germania superior): <i>Sulevis so/roribus L(ucius) / Gallionius Ianuar(ius) / dec(urio) al(ae) I Cannanef(atium) / v(otum) s(olvit) l(ibens) l(aetus) m(erito)</i></span>
</li>
<li id="cite_note-9"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-9">↑</a></span> <span class="reference-text">MATRIBVS SVLEVIS: <i>The Roman Inscriptions of Britain (RIB)</i> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://romaninscriptionsofbritain.org/inscriptions/192">192</a> - <a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+06%2C+31171&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000006</span>VI, 31171</a></span>
</li>
<li id="cite_note-10"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-10">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+13%2C+03561&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000013</span>XIII, 3561</a> <a href="Rinxent" title="Rinxent">Rinxent</a> (<a href="D%C3%A9partement_Pas-de-Calais" title="Département Pas-de-Calais">Département Pas-de-Calais</a>, römische Provinz Gallia Belgica): <i>Sulevis Iuno/nibus sacr(um) / L(ucius) Cas(sius) Nigri/n[ianus(?) pro] / se [3]</i></span>
</li>
<li id="cite_note-11"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-11">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+13%2C+11477&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000013</span>XIII, 11477</a> <a href="Avenches" title="Avenches">Avenches</a> (<i>Aventicum</i>, römische Provinz Germania superior): <i>Suleis At/umarae D[3] / [3] Aposule[3] / [3]tia AL[3] / [3]tia[ </i></span>
</li>
<li id="cite_note-12"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-12">↑</a></span> <span class="reference-text"><a href="Corpus_Inscriptionum_Latinarum" title="Corpus Inscriptionum Latinarum"><i>CIL</i></a> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://db.edcs.eu/epigr/epi_einzel_de.php?p_belegstelle=CIL+12%2C+02974&amp;r_sortierung=Belegstelle"><span style="display:none;" class="sortkey">000012</span>XII, 2974</a> <a href="Collias" title="Collias">Collias</a> (römische Provinz <a href="Gallia_Narbonensis" title="Gallia Narbonensis">Gallia Narbonensis</a>): <i>] / Suleviae / Edennicae / Minervae / votum </i></span>
</li>
<li id="cite_note-13"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-13">↑</a></span> <span class="reference-text"><i>The Roman Inscriptions of Britain (RIB)</i> <a rel="nofollow" class="external text" href="http://romaninscriptionsofbritain.org/inscriptions/151">151</a></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2021-01-11" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Suleviae&amp;oldid=207510362">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>